Aftimmerwerk in Den Bosch

Waarom aftimmeren aan het eind komt

Aftimmerwerk dekt af wat het werk ervoor heeft achtergelaten. De stukadoor stopt bij het kozijn, de vloer houdt een paar millimeter afstand van de wand en een leiding komt ergens door het plafond. Pas als dat allemaal klaar is, kan de naad worden afgedekt.

De volgorde ligt daarom vast. Eerst stucwerk en wanden, en die moeten droog zijn: hout en mdf nemen vocht op en gaan dan werken. Dan de vloer. Daarna architraven, vensterbanken, plinten en kokers. Het lakwerk sluit af; hoe dat gaat, lees je bij aftimmerwerk en deuren aflakken.

Rond het kozijn: architraven, koplatten en dagkanten

Een architraaf of koplat zit op de rand van het kozijn en overlapt de wand. Hij springt een paar millimeter terug ten opzichte van de binnenkant van het kozijn. Die sprong moet rondom gelijk zijn, want het oog ziet een verloop van een millimeter.

In de bovenhoeken komen de latten in verstek bij elkaar. Een verstek dat bij het plaatsen dicht is, kan later openstaan als het hout krimpt. Daarom worden de hoeken verlijmd en krijgt het hout eerst de tijd om aan de ruimte te wennen. In oudere huizen staat de architraaf onderaan vaak op een neut, een blokje dat dikker is dan plint en lijst. De plint loopt er recht tegenaan en hoeft niet in het profiel te worden gezaagd.

De dagkant is de zijkant van de muuropening, tussen kozijn en binnenwand. Die kan worden gestuct of betimmerd. De vensterbank ligt onder in de dagkanten en steekt iets voor de wand uit. Boven een radiator mag hij niet te diep zijn, anders blijft de warmte achter het gordijn hangen. Is het kozijn zelf aangetast, dan komt eerst het herstel van het houten kozijn.

Plinten die de vloer en de wand volgen

Een plint heeft twee taken. Hij dekt de ruimte af die een zwevende vloer nodig heeft om te werken, en hij beschermt de onderkant van de wand tegen stofzuiger en dweil. De plint moet dus dik genoeg zijn om die ruimte te overbruggen. Bij het leggen van laminaat is dat het eerste waar de plint op wordt gekozen.

Buitenhoeken worden in verstek gezaagd. Bij binnenhoeken van een geprofileerde plint werkt een andere methode beter: de ene plint loopt door tot in de hoek, de andere wordt in het profiel van de eerste uitgezaagd. Die aansluiting blijft dicht, ook als de hoek niet haaks is.

De onderkant van de plint volgt de vloer, maar de bovenkant volgt de wand niet altijd. Een kier langs een muur die niet vlak is, wordt gevuld met overschilderbare kit.

Leidingen en meterkast uit het zicht

Cv-leidingen, afvoeren en kabels die in het zicht lopen, verdwijnen achter een koker. Dat is een eenvoudige constructie van latten en plaat, maar er zijn twee dingen om op te letten:

• Ruimte rond cv-leidingen. Buizen zetten uit als ze warm worden. Zit de koker er strak omheen, dan gaat het tikken.
• Bereikbaarheid. Waar een afsluiter, koppeling of ontluchter zit, komt een luikje of een afneembaar paneel.

Gaat het om meer dan een paar buizen, dan is een voorzetwand soms rustiger dan een rij kokers; zie een scheidings- of voorzetwand plaatsen.

De deur van de meterkast vraagt aandacht. Daar horen in de regel ventilatieopeningen in, onder en boven. Wie de deur vervangt of betimmert, laat die openingen vrij. De meterkast zelf moet altijd snel bereikbaar blijven, dus zonder kast of paneel ervoor dat eerst weg moet.

Het trapgat en andere overgangen

Bij een trapgat kijk je tegen de doorsnede van de verdiepingsvloer aan: balken, vloerplaat en de rand van het plafond eronder. Die rand wordt bekleed met plaat of een brede lijst, die boven aansluit op de vloer en onder op het plafond. Na het plaatsen van een nieuwe trap of een vlizotrap is dit het werk dat de opening afmaakt.

Hetzelfde geldt voor andere overgangen: waar een nieuwe wand tegen een oude komt, waar een doorbraak is gemaakt of waar twee vloeren op verschillende hoogte samenkomen.

Deuren afhangen en afstellen

Een binnendeur die goed hangt, valt met een lichte duw in het slot en blijft staan waar je hem loslaat. Dat vraagt gelijke naden rondom en scharnieren die precies in lijn zitten. Een stompe deur valt in het kozijn en laat elke ongelijke naad zien. Een opdekdeur valt met een rand over het kozijn en vergeeft meer.

Oude kozijnen zijn zelden haaks. Een nieuwe deur wordt daarom op het kozijn gepast: aftekenen, schaven, opnieuw passen. In een woning met paneeldeuren en geprofileerde lijsten moet nieuw werk dat profiel volgen om niet uit de toon te vallen. Ook buiten de stad komen we daarvoor langs, bijvoorbeeld voor binnendeuren afhangen in Vught, plinten en architraven in Empel of aftimmerwerk na een verbouwing in Engelen.

Dit helpt bij de opname

Handig om klaar te hebben:

• foto’s van elke plek die afgewerkt moet worden;
• het aantal deuren en kozijnen, en de lengte van de wanden waar een plint komt;
• welke vloer er ligt of komt;
• een foto of een stukje van de bestaande plint of lijst, als het nieuwe werk daarbij moet passen;
• of het lakwerk erbij hoort.

Kasten, planken en wandmeubels vind je bij het overige timmerwerk en maatwerk.