Elektra & Verlichting in Den Bosch

Wat onder montage valt en wat niet

Elektra in huis bestaat uit twee soorten werk. Het eerste is monteren en aanpassen: een lamp ophangen, een schakelaar vervangen, een stopcontact erbij op een bestaande groep of een lichtpunt een meter opschuiven. Daarna gaat de wand of het plafond weer dicht.

Het tweede is werk aan de installatie zelf: de groepenkast, een extra groep voor een kookplaat of oven, een aardlekschakelaar, een keuring. Dat is het terrein van een erkend installateur. Blijkt bij de opname dat zulk werk nodig is, dan stemmen we het met hem af, zodat de wand maar één keer open hoeft.

Waar de grens ligt, zie je niet altijd aan de klus. Een extra stopcontact lijkt klein, maar met een wasdroger erop vraagt het meer van de groep dan met een leeslamp. Vertel daarom bij de aanvraag wat je op een punt wilt aansluiten.

Kabels in de wand of erop

Bij inbouw ligt de kabel in een buis in de wand en zit de doos verzonken. Je ziet alleen het afdekraam. Bij opbouw zitten doos en leiding op de wand. Dat gaat sneller en geeft geen stof, maar je blijft het zien. In een garage, berging of zolderruimte is dat vaak geen bezwaar; in de woonkamer kiest bijna niemand ervoor.

Hoeveel werk inbouw is, hangt af van de wand. Gipsplaat op een frame is in een paar handelingen open en weer dicht. Steen vraagt een frees, vulmiddel en droogtijd. Hoe dat stap voor stap gaat, lees je bij een stopcontact verplaatsen of toevoegen.

Zitten er punten naast elkaar, kies dan één meervoudig afdekraam in plaats van losse ramen op een rij. Dat oogt rustiger, maar het vraagt wel dat de dozen precies op één lijn en op de juiste afstand in de wand zitten.

Licht in lagen: basis, werk en sfeer

Eén lamp midden op het plafond verlicht een kamer, maar maakt hem niet prettig. Een goed lichtplan heeft drie lagen:

• Basislicht: spots of een plafondlamp waarmee je de hele ruimte kunt overzien.
• Werklicht: gericht licht op het aanrecht, het bureau of bij de spiegel.
• Sfeerlicht: een wandlamp, een lichtkoof of een staande lamp op een geschakeld stopcontact.

Zet elke laag op een eigen schakelaar en het basislicht op een dimmer. Zo gebruik je ’s avonds alleen wat je nodig hebt. Houd binnen één ruimte dezelfde kleur licht aan: warmwit naast koelwit oogt onrustig. Over ophangen, inbouwspots en dimmers gaat de pagina verlichting monteren.

Eerst de leidingen, dan de afwerking

Elektra komt in de planning vóór stucwerk, saus en behang. Een sleuf die na het schilderen wordt gefreesd, blijft als reparatie zichtbaar tot de hele wand opnieuw is gesausd.

Komt er een nieuwe wand of een nieuw plafond, dan gaan de leidingen erin voordat de platen dichtgaan. Dat is het moment om over spots en schakelaars te beslissen; meer daarover staat bij een verlaagd plafond laten maken.

In de keuken bepaalt de tekening waar de punten komen: boven het werkblad, achter de apparatuur en in de kasten. Bij het monteren van een keuken moeten die punten kloppen voordat de eerste kast hangt. Een stopcontact dat achter een lade blijkt te zitten, verplaats je daarna niet meer zonder de keuken los te halen.

Wat het bouwjaar van je huis verandert

In een huis van voor de oorlog zijn de wanden van steen en zit er vaak maar één stopcontact per wand, soms zonder aarde. De leidingen liggen in buizen in de muur, en het oude stucwerk kan langs een nieuwe sleuf loslaten. Het herstel is daar meer werk dan het frezen zelf. Bij aansluitpunten en verlichting in Vught, waar veel woningen uit die tijd staan, houden we daar rekening mee.

In woningen van de laatste tientallen jaren is het aantal punten meestal op orde, maar zijn de plafonds van beton. Het lichtpunt zit in een doos die is meegestort en laat zich niet verschuiven. Wie inbouwspots in Engelen of een lamp op een andere plek in Empel wil, komt daarom vaak uit bij een verlaagd plafond, een koof of een opbouwrail.

De binnenwanden zijn in die nieuwere huizen vaak van gipsblokken. Die laten zich goed frezen en vlak herstellen, zodat een extra punt in de wand daar zelden een probleem is.

Zo bereid je je voor op de opname

Met deze punten kunnen we snel beoordelen wat er nodig is:

1. Teken per kamer waar de meubels komen: bank, bed, bureau, televisie. Stopcontacten volgen de inrichting, niet andersom.
2. Noteer wat je op elk nieuw punt wilt aansluiten, zeker als het om een zwaar apparaat gaat.
3. Maak een foto van de groepenkast met de deur open. Daaraan is te zien hoe de woning is ingedeeld en of er een installateur bij moet komen.
4. Heb je de armaturen al gekocht, bewaar dan de verpakking. Gewicht, inbouwmaat en of de lamp dimbaar is, staan erop.
5. Meld welk ander werk er gepland is, zoals stucwerk, schilderwerk, een keuken of een vloer.