Lekkage opsporen en verhelpen in Den Bosch

Eerst: wat voor water is het?

Een natte plek kan vier bronnen hebben, en elke bron vraagt een andere aanpak.

• Leidingwater staat altijd onder druk. Een lek in de waterleiding loopt dus door, ook als niemand een kraan gebruikt. De plek blijft nat en wordt langzaam groter.
• Afvoerwater stroomt alleen als er iets wordt gebruikt. Wordt het plafond pas nat nadat er boven is gedoucht, dan zit het lek in de afvoer, in de aansluiting van de douche of achter een kitnaad.
• Regenwater hoort bij het weer. Verschijnt de plek na een flinke bui en droogt hij daarna op, dan komt het water van buiten: via het dak, de goot, de gevel of de aansluiting van een kozijn. Een lekkend dak is werk voor een dakdekker.
• Condens is geen lek. Koude leidingen en een stortbak kunnen in een warme, vochtige ruimte zweten. Het water druppelt dan van de leiding af, vooral in de zomer en in een badkamer zonder goede afzuiging.

De watermeter als meetinstrument

Twijfel je of er ergens leidingwater weglekt, dan kun je dat zelf controleren.

1. Zorg dat niemand water gebruikt en dat wasmachine en vaatwasser uit staan.
2. Kijk in de meterkast naar het kleine wieltje of sterretje op de watermeter, of schrijf de stand op tot achter de komma.
3. Wacht een half uur en kijk opnieuw.
4. Draait het wieltje of is de stand veranderd, dan loopt er ergens water weg.

Draai daarna de stopkranen onder de kranen en naast het toilet een voor een dicht. Staat de meter stil zodra een bepaald kraantje dicht is, dan weet je in welke tak het zit. Een toilet dat zachtjes blijft doorlopen, is daarbij de bekendste boosdoener.

Waar het meestal lekt

De meeste lekkages zitten niet midden in een leiding, maar op een overgang.

• Onder de gootsteen en de wastafel: sifons, knelkoppelingen en flexibele slangen. Een rubber ring die is uitgedroogd, of een moer die door trillingen langzaam is losgelopen.
• Rond de douche: een kitnaad die loslaat of een voeg die scheurt. Het water loopt dan achter de tegels en verschijnt een verdieping lager, soms een meter verderop.
• Bij het toilet: de aansluiting van de pot op de afvoer, of de vulslang van het reservoir.
• Bij de wasmachine: de toevoerslang en de afvoerslang. Een slang die jaren onder druk staat, wordt hard en kan zomaar scheuren.
• In oude leidingen: koper dat van binnen is aangetast of soldeerverbindingen die gaan zweten. Dan blijft het zelden bij één lek.

Zoeken zonder meer te slopen dan nodig

We werken van zichtbaar naar onzichtbaar. Eerst alles wat je kunt zien en aanraken: sifons, koppelingen, kitnaden, de onderkant van kastjes. Daarna de route die het water waarschijnlijk heeft afgelegd, van de natte plek terug naar de leidingen erboven of ernaast.

Zit de oorzaak achter een wand of onder een vloer, dan gaat er alleen open wat nodig is, op de plek waar het lek het meest waarschijnlijk zit. Dat spreken we met je af voordat er iets wordt opengemaakt. Bij tegelwerk betekent het soms dat er een paar tegels uit moeten. Heb je nog reservetegels van de oorspronkelijke wand, bewaar die dan. De reparatie valt later nauwelijks op.

Na de reparatie moet een wand of plafond eerst goed drogen. Wie meteen overschildert, ziet de kring vaak terugkomen. Een vochtplek wordt eerst geïsoleerd met een geschikte grondlaag, en daarna kan het plafond weer egaal gesausd worden.

Repareren of vervangen

Een losgelopen koppeling wordt aangedraaid, een uitgedroogde ring vervangen. Daarmee is het lek weg en gaat de leiding nog jaren mee.

Anders wordt het als het materiaal zelf op is. Een koperen leiding die op meerdere plekken groen uitslaat, of een afvoer van gietijzer die van binnen is weggeroest, lekt na een reparatie al snel ergens anders. Dan is een stuk leiding vervangen de betere keuze. Wat daarbij komt kijken, lees je bij oude leidingen laten vervangen.

Zit het lek in een kraan, een sifon of de aansluiting van een wastafel, dan is het onderdeel vervangen meestal eenvoudiger dan het repareren. Zie een nieuwe kraan of sifon laten plaatsen.

Lekkages in nieuwere en oudere wijken

Hoe een lekkage ontstaat, hangt ook af van de leeftijd van het huis. In de gezinswoningen van Empel, die grotendeels uit de jaren negentig komen, laten nu vooral de onderdelen hun leeftijd zien: kitnaden rond de douche, de rubbers in sifons, stopkranen die nooit zijn gebruikt. Bij een lekkage zoeken in Empel zit de oorzaak dan vaker in een aansluiting dan in de leiding zelf.

In Vught en in de oudere delen van Den Bosch is het vaak andersom. Daar kunnen nog leidingen uit de bouwtijd liggen, soms onder een houten vloer of in een lage kruipruimte. Wie een lek laat verhelpen in Vught, krijgt meteen een beeld van de staat van die leidingen, zodat je weet of er meer aan zit te komen.