Water- en afvoerleidingen in Den Bosch

Drinkwater onder druk, afvoer op afschot

In een woning lopen twee leidingnetten die heel verschillend werken.

De waterleiding staat onder druk. Het water wil eruit, en kan dus omhoog, door bochten en over lange afstanden. Een dunne leiding is genoeg. Daardoor is een nieuw tappunt op bijna elke plek in huis mogelijk.

De afvoer werkt met zwaartekracht. Het water loopt alleen weg als de leiding over de hele lengte een beetje daalt, als vuistregel een halve tot een centimeter per meter. Te weinig en het water blijft staan. Te veel, en het water loopt vooruit terwijl het vuil achterblijft. Een afvoer is bovendien dikker en heeft lucht nodig om goed te lopen. Daarom bepaalt de afvoer, en niet de waterleiding, waar een douche, wastafel of wasmachine kan komen.

Die lucht komt via de ontluchting van de standleiding, die meestal door het dak naar buiten gaat. Een lange afvoer zonder genoeg lucht zuigt de sifons leeg. Je hoort het aan een gorgelend geluid, en je ruikt het aan rioollucht. Een beluchter op de leiding lost dat op.

Welke leiding waar

• Koper is de klassieke waterleiding. Duurzaam, goed te verwerken en met gesoldeerde of geknelde verbindingen.
• Meerlaagse kunststofbuis, met een laag aluminium in het midden, is buigzaam en wordt met persfittingen verbonden. Hij is gangbaar in vloeren en voorzetwanden.
• PVC is het gangbare materiaal voor de afvoer: grijs, gelijmd en in vaste diameters. Een toilet vraagt een dikke buis, een wastafel kan met een dunne.

Een leiding die door een dekvloer of een muur gaat, ligt in een mantelbuis. Zo kan hij uitzetten en krimpen, en zit hij niet vast in het beton als hij later ooit moet worden vervangen.

Lood in de waterleiding

In huizen die voor 1960 zijn gebouwd, kan nog een loden waterleiding liggen. Vaak is het maar een stuk: bij de meter, in de kruipruimte of achter een oude betimmering. Lood kan in het drinkwater terechtkomen, vooral als het water lang in de leiding heeft stilgestaan. Voor jonge kinderen en zwangeren is dat een gezondheidsrisico. Het advies is daarom om loden leidingen te vervangen.

Vervangen betekent een nieuwe leiding vanaf de meter naar de tappunten, waarna het oude stuk buiten gebruik gaat. Tot dat gebeurd is, laat je ’s ochtends en na een paar dagen weg zijn het water even doorlopen voordat je het drinkt of ermee kookt.

Een nieuw tappunt of een verplaatste machine

Een kraan erbij of een machine op een andere plek begint met de vraag waar de afvoer naartoe kan.

• Wasmachine. Hij heeft een eigen kraan nodig met een ingebouwde keerklep, zodat er geen water uit de machine terug kan lopen in de drinkwaterleiding. De afvoerslang komt op een afvoer met een sifon.
• Vaatwasser. Krijgt meestal water via een tweede uitgang op de stopkraan onder de gootsteen en voert af via de sifon van de spoelbak.
• Extra wastafel of fonteintje. Water is snel aangelegd; de afvoer bepaalt of de plek haalbaar is.
• Droger. Een condensdroger kan zijn water kwijt in een afvoer in de buurt, zodat je het bakje niet meer hoeft te legen.

Leidingen wegwerken of in het zicht laten

Leidingen kunnen in de muur worden gefreesd, in een voorzetwand verdwijnen of netjes in het zicht worden gelegd. Elke keuze heeft zijn grenzen. In een dragende muur frees je niet onbeperkt diep, en in een dunne binnenwand van gipsblokken is weinig ruimte.

In een berging, op zolder of in de meterkast is een leiding in het zicht, strak gebeugeld en recht, vaak het handigst: je kunt er later bij. Waar het wel netjes moet, gaat er een betimmering omheen. Hoe dat eruit kan zien, lees je bij leidingen wegwerken achter een koker. Laat in zo’n koker een luikje bij koppelingen en kranen.

Vorst en koude plekken

Een leiding in de kruipruimte, de garage, op een onverwarmde zolder of tegen een buitenmuur kan bevriezen. Bevroren water zet uit en scheurt de leiding, en dat merk je pas als het dooit.

• Isoleer leidingen in koude ruimtes met buisisolatie.
• Sluit de buitenkraan voor de winter af met de stopkraan binnen, en laat de leiding buiten leeglopen.
• Zet bij strenge vorst de verwarming in een ruimte met waterleidingen niet helemaal uit.
• Leg een nieuwe leiding aan de warme kant van de isolatie, niet in de koude spouw of tegen een dakbeschot.

Leidingwerk in Empel en Rosmalen

In Empel worden zolders vaak bij het huis getrokken, met een slaapkamer, een werkplek of een tweede badkamer. Water en afvoer moeten dan een verdieping hoger, en de standleiding is het vertrekpunt. Wie een wasmachine of wastafel op zolder wil in Empel, kijkt dus eerst waar die leiding loopt.

In De Groote Wielen liggen de waterleidingen van kunststof in de vloer, vanaf een verdeler. Bewaar de installatietekening van de bouwer. Bij een nieuw tappunt in een nieuwbouwhuis in Rosmalen is die tekening het eerste wat we willen zien, zodat er nergens in een leiding wordt geboord.