Verlaagd plafond in Den Bosch

Wanneer een verlaagd plafond de oplossing is

Er zijn grofweg vier redenen om een plafond te verlagen.

• Het oude plafond is niet meer te redden. Scheuren die steeds terugkomen, afbladderend spuitwerk, schroten of zachtboard uit een vorige verbouwing.
• Er moet iets uit het zicht. Een afvoer van de badkamer erboven, ventilatiekanalen, kabels, een stalen balk na een doorbraak of de naden tussen betonplaten.
• Je wilt inbouwverlichting. Spots en ledstrips hebben een holle ruimte nodig, en die is er in een betonnen plafond niet.
• De ruimte is te hoog of te hol. In een oud pand met een zeer hoog plafond maakt verlagen een kamer rustiger van klank.

Is hoogte schaars, dan hoeft niet het hele plafond omlaag. Een koof langs één wand verbergt een leiding en laat de rest van de kamer op hoogte.

Hoeveel hoogte je overhoudt

Meet eerst de laagste plek. Een plafond in een oudere woning hangt zelden vlak, en het nieuwe plafond komt waterpas onder het laagste punt. Wat je verliest is dus de opbouw plus het verschil dat er al in zat.

Kijk daarna naar wat er in de buurt van het plafond zit:

• Kozijnen en bovenlichten. Het plafond moet boven de bovenkant van ramen en deuren blijven, met genoeg ruimte voor een gordijnrail.
• Hoge kasten en inbouwkasten. Een kast tot het oude plafond past straks niet meer.
• Ornamenten en lijstwerk. Een verlaagd plafond bedekt ze. Wie ze wil behouden, kiest voor herstel van het bestaande plafond.

Twee manieren van ophangen

Direct tegen het bestaande plafond. Regels of profielen worden op het oude plafond geschroefd en uitgevuld tot ze waterpas liggen. Dat kost de minste hoogte, maar vraagt een stevige ondergrond.

Vrij afgehangen. Het frame hangt aan verstelbare hangers en rust langs de muren op een randprofiel. De hoogte is vrij te kiezen en het resultaat is vlak, hoe scheef het oude plafond ook is.

In beide gevallen liggen de profielen dichter bij elkaar dan in een wand, omdat een plaat boven je hoofd niet mag doorhangen. De bevestiging gaat in het dragende deel: in de balken van een houten vloer en niet in het stucwerk eronder. In een betonnen plafond lopen vaak buizen voor de elektra naar het lichtpunt, dus daar wordt niet op de gok geboord.

Inbouwspots en een lichtkoof

Het lichtplan hoort er te zijn voordat het frame wordt gemaakt. Een spot kan niet op de plek van een profiel zitten. Leg daarom vast:

• waar de spots komen, in een raster of juist boven het aanrecht of de leeshoek;
• welke spots samen op één schakelaar of dimmer zitten;
• waar de drivers van de ledverlichting komen te liggen, want die moeten bereikbaar blijven.

Een lichtkoof werkt anders. De ledstrip ligt uit het zicht op een rand en schijnt tegen het plafond of langs de wand. De rand moet hoog genoeg zijn, zodat je de strip vanaf de bank niet ziet. En het vlak waar het licht overheen strijkt moet strak zijn, want indirect licht laat elke oneffenheid zien.

De spots sluiten aan op het lichtpunt dat er al is; is er meer nodig, dan komt er een erkend installateur aan te pas. Meer over armaturen staat bij verlichting ophangen en aansluiten.

Luiken: wat bereikbaar moet blijven

Een plafond dat dicht is, is dicht. Alles wat ooit onderhoud of een controle vraagt, krijgt daarom een inspectieluik:

• afsluiters en koppelingen van waterleidingen;
• lasdozen: verbindingen in de elektra horen bereikbaar te blijven;
• drivers en transformatoren van de verlichting;
• kleppen en aansluitingen van de mechanische ventilatie;
• het ontstoppingsstuk van een afvoer.

Een luik met een inleg van gipsplaat wordt meegesausd en valt nauwelijks op. Kies de plek zo dat je er met een trap bij kunt.

Afzuigventielen van de ventilatie worden verlengd tot in het nieuwe plafond en nooit weggewerkt erboven. Ook de rookmelder verhuist mee.

Wat er boven het nieuwe plafond achterblijft

In vooroorlogse woningen bestaat het plafond vaak uit stucwerk op riet. Dat is zwaar, en waar het hol klinkt heeft het losgelaten van de balken. Zulke delen worden vastgezet of weggehaald. Een vochtkring is een teken om eerst de oorzaak te zoeken: een nieuw plafond onder een lekkende leiding verbergt het probleem alleen tot het doorslaat.

Oud plaatmateriaal kan asbest bevatten en wordt niet doorboord voordat vaststaat wat het is. Dat speelt in de naoorlogse wijken van Den Bosch en evengoed bij een oud plafond wegwerken in Vught.

Naden, randen en sauswerk

Een plafond is strenger dan een wand. Het licht van het raam scheert er de hele dag langs en zet elke naad in de schaduw. Daarom wordt een plafond sausklaar afgewerkt: het hele vlak dun overgezet, zodat het overal gelijk zuigt.

Voor de rand langs de muur zijn er drie mogelijkheden:

1. Een kitnaad. Strak en onopvallend, en het vangt kleine bewegingen op.
2. Een schaduwvoeg. Het plafond blijft een smalle sleuf van de wand af en lijkt daardoor te zweven. Dat vraagt rechte muren.
3. Een plafondlijst. Past bij een klassiek interieur en verbergt een muur die niet recht loopt.

Daarna volgt het sausen van het nieuwe plafond. Voor een verlaagd plafond in Engelen komen we net zo goed langs als in de stad zelf.