Verlichting monteren in Den Bosch

Een lichtplan per kamer

Begin niet bij de lamp maar bij wat je in de kamer doet. Per ruimte komen andere vragen terug.

• Woonkamer: meerdere lichtpunten op verschillende hoogtes, apart te schakelen. Eén felle bron in het midden maakt de hoeken donker.
• Keuken: licht boven de voorkant van het werkblad. Zit de spot achter je, dan sta je in je eigen schaduw te snijden.
• Slaapkamer: geen spot recht boven het kussen. Handig is een schakelaar bij de deur en één bij het bed.
• Badkamer: licht bij de spiegel van voren of van opzij. Licht van recht boven geeft schaduwen in je gezicht.

Let ook op de kleur van het licht. Rond 2700 kelvin is warm en past bij wonen en slapen. Rond 3000 kelvin is iets frisser en werkt goed in keuken en badkamer. Meng ze niet binnen één ruimte.

Hanglampen en plafondlampen ophangen

Wat er kan, hangt af van het plafond. In beton gaat een plug, in een houten balk een schroef. In een plafond van gipsplaat zoeken we het regelwerk erachter op; de plaat zelf draagt alleen lichte armaturen.

De plafondkap moet de doos helemaal bedekken. Bij een oude, grote doos en een kleine kap is daar soms een afdekplaat voor nodig.

Hangt het lichtpunt op de verkeerde plek, dan is verplaatsen vaak mogelijk. Hoe dat in wand en plafond gaat, lees je bij een aansluitpunt verplaatsen.

Inbouwspots: zaagmaat, diepte en afstand

Bij inbouwspots luistert de voorbereiding nauw, want een gat in het plafond zaag je maar één keer.

• Zaagmaat. Elke spot heeft zijn eigen maat. Vervang je oude spots, dan moet de rand van de nieuwe het bestaande gat afdekken.
• Inbouwdiepte. Boven het plafond is ruimte nodig. Ligt daar isolatie, controleer dan of de spot ermee afgedekt mag worden. Niet elke spot kan zijn warmte dan kwijt.
• Afstand tot de wand. Spots vlak langs een wand tekenen lichtkegels en laten elke oneffenheid zien.
• Voeding. Spots met een losse driver hebben een plek nodig waar die driver bereikbaar blijft, meestal via het gat van de spot zelf.

Komt er een nieuw plafond, dan worden de plekken bepaald voordat de platen erop gaan. Zo zit er geen profiel op de plaats waar een spot moet komen. Meer daarover bij een verlaagd plafond met spots.

Lichtkoof en ledstrips

Indirect licht werkt alleen als je de strip zelf niet ziet: het licht kaatst via plafond of wand de kamer in. Drie dingen bepalen of dat mooi wordt:

• Een aluminium profiel. Het houdt de strip recht en voert warmte af, wat de levensduur ten goede komt. Met een melkwitte kap zie je geen losse lichtpuntjes.
• De voeding. Ledstrips werken op lage spanning. De voeding moet ergens liggen waar je erbij kunt en waar hij zijn warmte kwijt kan.
• De lengte. Bij lange stukken neemt de spanning af en wordt het licht aan het eind zwakker. Dan wordt de strip van twee kanten gevoed of in delen opgesplitst.

Dimmers en ledlampen

Dat een lamp led is, betekent niet dat hij dimbaar is. Het staat op de verpakking. Daarna moet de dimmer bij de lamp of de driver passen. Er bestaan twee dimtechnieken, en niet elke lamp verdraagt beide. Veel leddimmers hebben een instelling voor het laagste niveau, zodat de lamp niet uitvalt of gaat flikkeren als je ver terugdraait.

Gebruik op één dimmer dezelfde lampen. Verschillende types reageren anders, en dan dimt de ene helft van het plafond eerder dan de andere. Wordt het licht vanaf twee plekken bediend, dan komt de dimmer op één van de twee. We proberen de combinatie uit voordat alles dichtgaat.

Verlichting in de badkamer

In de badkamer is de ruimte rond bad en douche verdeeld in zones. In het bad of de douchebak zelf, de ruimte erboven, een strook eromheen en de rest. Voor elke zone geldt een minimale bescherming tegen water, en het dichtst bij het water alleen lage spanning. Een spot recht boven de douche moet dus meer kunnen hebben dan één midden in het plafond.

Ook buiten de zones blijft het een vochtige ruimte. Kies armaturen die tegen condens kunnen. Moet er aan de installatie zelf iets veranderen, dan komt daar een erkend installateur voor. Bij een badkamerrenovatie wordt het licht samen met het tegelwerk gepland, zodat spots en voegen op elkaar uitkomen.

Wat het plafond van je huis toelaat

In oudere huizen zit boven het stucwerk vaak een houten balklaag. Er is ruimte voor spots, maar oud stucwerk op riet scheurt snel bij het zagen. Vaak is een nieuw plafond eronder de nette oplossing. Dat speelt bij verlichting monteren in Vught en in de oudere buurten van Den Bosch.

In nieuwere woningen zijn de plafonds van beton en ligt het lichtpunt vast. Voor lampen ophangen in Empel of nieuwe verlichting in Engelen betekent dat meestal: werken vanaf het bestaande punt, met een rail, een koof of een verlaagd plafond. Wat we verder doen, staat bij elektra en verlichting.